Pregled teksta mojrad.net

Ovo je pregled DELA TEKSTA rada na temu "Crkva Bogorodica Ljeviška". Rad ima 14 strana. Ovde je prikazano oko 500 reči izdvojenih iz rada.
Napomena: Rad koji dobjate na e-mail ne izgleda ovako, ovo je samo DEO TEKSTA izvučen iz rada, da bi se video stil pisanja. Radovi koje dobijate na e-mail su uređeni (formatirani) po svim standardima. U tekstu ispod su namerno izostavljeni pojedini segmenti.
Uputstvo o načinu preuzimanja rada možete pročitati ovde.



Fakultet Tehničkih Nauka
Odsek: Arhitektura
Seminarski Rad
Predmet: Integrativna zaštita graditeljskog nasleđa
Tema: Bogorodica Ljeviška
Asis. Nebojša Gađić
Bogorodica Ljeviska
Crkva bogorodica ljeviska je katedralna crkva grada Prizrena i sediste prizrenske episkopije jos od vremen vizantijske vladavine na ovim prostorima.Sagradzena je u 10 veku kao jednostavna trobrodna bazilika u stilu vizantijske arhitekture i posvecenja je uspenju Bogorodice. Crkva je berovatno stradala krajem 12 veka, u sukobima srpskog velikog zupanja Stefana Njemanje i vizantijskog cara Manojla Komnena.Oko 1214g. Nemanjin naslednik na prestolu, Stefan Prvovencani, prikljucio je prizrnesku oblast srpskoj drzavi. Posle proglasenja samostalnosti srpske crkve 1219g. I crkvene reorganizacije, arhiepiskop Sava I je na mesto grckog episkopa postavio srpskog.Crkva je tada adaptirana, dok je temeljna obnova izvrsena 1306/07. Godine u vreme kralja Stefana Milutina, koji je prilozio crkvi mnoga imanja i druge prihode. Posle proglasenja srpske partrijarsije 1346god. Crkva Bogorodice Ljeviske je podignuta na rang mitropolije.Od Turaka je prvi pud postradala 1455godine kada su joj oduzeta sva imanja. Posle druge seobe Srba pod arhiepiskom Arsenijem IB Sakabentom crkva je potpuno zapustela, Turci su joj zazidali Minare i pregradili je iznutre, pretvorivsi je tako u dzamiju. Spolja i iznutra su je premalterisali i okrecili, obijavsi preske da bi novi sloj maltera lakse prionuo. Bogorodica Ljeviska je ponovo postala Hriscanski hram nakon oslobodzenja Prizrena 1912godine; minare je uklonjeno 1923 god. Temeljna konzervacija i restauracija arhitekture i zivopisa izvedeni su izmedzu 1950 i 1953 godine. Prilikom obnove u vreme kralja Milutina na temeljima stare crkve podignut je zapravo novi hram. Na spoljasnjem zidu, u centralnoj apsidi, sacuvan je natpis u opeci iz koga se saznaje da su obnovom rukovodili prizrenski episkopi Damjan i sava- buduci arhiepiskop Sava III, a da su i protomajstori bili Nikola i Astrapa. Predpostavlja se da je nikola bio protomasjtor grditelj, a Astrapa vodza slikarske tajfe. Pred grditelje je bio postavljen slozen zadatak: na osnovi stare bazilike trebalo je podici gradzevinu koja istice graditeljske ideale novog vremena-centralni plan slozen sistem svoda i visekupolnu artikulaciju navisih zona. U tom spajanju koncepcija doslo je do defromacije plana jer dva reda novih stubova stvaraju utisak bazilike unutar gradzevine. Prostor ispred apside je izduzen i prekriven plitkom slepom kalotom. Sredisnji prosotr crkve n atrivljen je velikom kupolom na dosta visokom tamburu, u uglovima su postavljena jos 4 mala kubeta.
Zbog raznih nivoa kupola, kao i snaznih istaknutih kalkana hram spolja deluje veoma zivopisno. Sa zapadne stren crkve sagradezna je otvorena spoljasna priprata sa kapelama na spratru. Izmedzu njih se izdize lak i vitak zvonik. Fasade su zidane kombinacijom zute sige, crkvene opeke i belicastog maltera, te svojim bojama upotpuniju bogati zivot majstroski komponovanih oblika. I slikari su bili na visini zadataka. Ne dirajuci preske poznog kominskog stila koje su preostale iz starije gradzevine , ostvarili su slikaanu celinu u najcistijem klasicistickom stilu renesanse Paleologa. Mada je veliki deo ovih freska unisten, ipak se moze rekonstruisati, prvobitan raspored pojedinacnih figura, scena i ciklusa. Kao i ostvarenju graditelja, i u slikarskom delu se oseca dvojakost zadataka koji je trebalo resavati. Slikar stalno ispoljava teznju da sacuva monumentalnost celine, a da ispostuje zelju programskog savetnika, verovatno episkopa Save, i uvede novi stil likovnog predstavljanja koji je trazio puno detalja, puno ucesnika u kompoziciji, mnostvo simbola i atributa uz naslikane likove. Zograf je upravo uspeo da pomiri te dve teznje i da stvori izuzetno veliki broj fresaka i ciklusa koje ne deluju prenatrpano. U centralnoj kupoli je naslikan Hristos Pantokrator, a u bocnim kupolama drugi Hristovi vidovi (Emanuel, Hristos u svoim godinama, Starac dana i Jerej). U Tamburu su prikazani proroci, u pandantifima jevandzelisti sa personifikacijama bozje mudrosti. U oltarskoj apsidi se nalazi monumentalna predstava Bogorodice Orante , i ispod nje, Poklonjinje Agencu. U visim zonama naosa i bocnih brodova sacuvani su delovi ciklusa Velikih praznika Cuda, Parabola i Muka Hristovih, kao ivaseljenskih crkvenih sabori. U donjoj zoni su stojece figure svetih ratnika, svetih lekara, mucenika, pustinozitelja i svetih zena. U jugoistocnoj kapeli je ciklus posvecen Svetom Nikoli. Unutrasnjom pripratom dominiraju portreti ktritora kralja Milutina i njegovih svetorodnih predaka: od portreta milutinovog oca Kralja Urosa I- ostao je samo natpis, dok su bolje ocuvani likovi Simeona Nemanje arhiepiskopa Save I, Stefana Prvovencanog, i anjverovatnije Stefana Decanskog tadasnjeg pretolonaslednika.Uz razvijenu kompoziciju Strasnog suda, puno neobicnih detalja, na zapadnom zidu i na svodovima spoljasnoj priprati naslikani su portreti srpskih arhiepiskopa i prizrenskih episkopa. Sacuvane su prestave Prefiguracije Bogordice ilustracija pesme Proroci su te odozgo nagovestili i Joza Jesejeva. Teoloski uceno, klasicisticki strogo u odnosu figure i teksta, i narativno u slikarskom jeziku slikarstvo crkve Bogorodice Ljeviske kje prvi put u Srbiji izrazilo nova teorijska svatanja kao u pogledu rasporeda, izboru tema i teoloskoj interpretaciji.
...

---------- KOMPLETAN RAD PREUZIMATE KLIKOM NA LINK ISPOD. ----------





Fotografija dokumenta